Ilias: het voelde ook fysiek als een marathon

Om 12:00 uur stipt werd de muze aangeroepen en het strijdtoneel duidelijk. De voorkamer stond vol taart, en in de Straatschouwburg was de eerste voorlezer achter het katheder komen staan. Gesteund door de goden, of in dit geval een succeswens van de vertaler Patrick Lateur, begonnen we vol vertrouwen in onze medestrijders aan deze onderneming. Met even naïeve moed als de Grieken, geloofden de organisatoren van De Gebroken Rug en de Straatschouwburg dat het einde van deze onderneming veel eerder zou aanbreken dan dat daadwerkelijk gebeurde.

succeswens Patrick Lateur

Een ritme ontstaat

Zang 17, op de foto gezet door Firma Snoek

Wonderlijk was dat de dag steeds van sfeer veranderde. Overdag was de ruimte fel verlicht, viel er zelfs nog zonlicht naar binnen. Voorlezers waren zenuwachtig, luisteraars net zo. Toen was het ook dat er een verslaggever van het AD langskwam. Na enkele uren was het stramien duidelijk, de luisteraars louterden zich onderuitgezakt aan de vertelstem en iedereen vertrouwde erop dat op het ene hoofdstuk het volgende zou volgen. De gordijnen gingen dicht, het tl-licht uit en het werd zelfs warm.

Toen er op een bepaald moment een voorlezer vreesde niet overeind te kunnen blijven staan, werd dat hoofdstuk door een ander overgenomen. Het was als een ritualistische gebeurtenis, die je niet onderwijl bevraagt, maar waarbij je je overlevert aan de vastgestelde orde. Elk woord zou voorgelezen worden. Ook als dat een worsteling bleek, omdat de Griekse namen in de huidige tijd op zijn zachts gezegd tongtwisters zijn (zie het filmpje van Marije Dunning).

Voor wie nog overeind staat

Diep in de nacht, toen velen toch wel een beetje in slaap vielen, ging iemand op zoek naar de zinnen die ook seksueel geïnterpreteerd konden worden. Een enkeling was wakker genoeg om gewoon nog te lachen om de gedetailleerde beschrijvingen. Behoorlijk veel mensen bleven wakker door nog een slok te nemen van hun drankje of een foto op facebook of twitter te zetten. Rond die tijd, was Maria Snoek (Firma Snoek) er om mooie foto’s te maken. Maar weinigen wilden het opgeven. Sommige mensen voelden zich alsof ze al te veel geïnvesteerd hadden om nog te kunnen stoppen. Tegen het einde blijkt het voorlezen qua inspanning inderdaad op een marathon; je wilt kunnen zeggen dat je het af hebt gemaakt. Dat je erbij was, om 6:45 in de ochtend toen de laatste woorden werden voorgelezen.

We hebben het gedaan. Er is een radiointerview (om 9:19), een krantenbericht, een bijna satirisch verslag in Vice magazine, er is een filmpje en er zijn vele foto’s. Het was een gezamenlijke inspanning van 34! voorlezers: Ouke, Pim, Fred, Dieuwke, Janko, Nick, Henk, Hanno, Elly, Walle, Jasper, Sylé, Ben, Esther, Jan, Henke, Klaas, Carlijn, Merel, Taco, Carla, Jan, Rob, Nicke, Maria, Lucas, Lieke, Hilde, Carolien, Wouter,Toa, Marije, Merlijn en Danae. Het was geweldig, en verschrikkelijk. 

Als je benieuwd bent hoe de wrok van Achilles 24 zangen lang kan duren

Zes pagina's lang weet Homerus, zelfs zonder veel van zijn befaamde Homerische vergelijking de afbeelding op het nieuwe wapenschild van Achilles te beschrijven. 

“Maar op het marktplein stond een menigte opeengepakt. Er was een twist ontstaan, twee mannen maakten ruzie om het zoengeld voor een vermoorde man. De een bezwoer de omstanders heel plechtig dat hij alles betaald had, maar de andere hield staande dat hij niets hoegenaamd ontvangen had.” 

Dit is slechts een stukje van de beschrijving van een van de twee afgebeelde steden, de stad waar men “bruiloften en feestgelagen” viert, op het schild. Dat is dus buiten de bewonderende vrouwen in de deuropeningen, het omgeploegde veld, de halmen, de kudden runderen, de honden en de leeuwen. Of bijvoorbeeld de dansende jonge mensen:

“Nu eens liepen zij heel licht van voet en heel bedreven in het rond, zoals de draaischijf van een  pottenbakker goed in zijn handen past – de man gaat zitten om na te gaan of zij wel soepel loopt. En dan weer liepen zij in rijen op elkander toe.”

Een hoofdstuk dat je niet direct omarmt als luisteraar als het inmiddels 2:30 uur is. 
                Of neem het hoofdstuk dat ter ere van Patroklos “lijkspelen” presenteert. Elk onderdeel van de spelen: wagenren, vuistkamp, worstelen, hardlopen, speergevecht, discuswerpen, boogschieten én speerwerpen, benoemt onder andere de deelnemers en de prijzen. Dit is, wel te verstaan zang 23 - het enerlaatste hoofdstuk, terwijl de held Patroklos al in zang 18 sneuvelt.